HUMAIN
Wat tien filosofen ons leren over leven met AI
Welke impact heeft AI op wat het betekent om mens te zijn? Tien filosofen, één vraag, en een instrument dat ons menselijk vuur aanwakkert of dooft.
Tien filosofen, één vraag
De diagnose
Wat AI met je doet zodra je niet oplet: hoe optimalisatie de keuze overneemt, hoe een blik je vastpint, hoe meting je gedrag stuurt, en hoe een beeld van jou belangrijker wordt dan jij.
De grens
Wat AI principieel niet kan overnemen, hoe goed ze ook wordt: begrijpen wat ze zegt, de sprong nemen die alleen jij kunt nemen, en de wereld zien als meer dan voorraad.
De bestemming
Wat er overblijft, en zelfs groeit, wanneer het uitvoerende werk naar de machines verschuift. Niet wat AI ons afneemt, maar waartoe een mens zijn instrumenten gebruikt.
Hoofdstuk per hoofdstuk
- ProloogWat laat je toe?Binnenkort
- 01Het glazen paleisEen aanbeveling neemt niet alleen het kiezen over, ze neemt ook de last van het kiezen weg. Net die last wil de mens van Dostojevski: dwars kunnen kiezen bewijst dat je geen mechanisme bent.DostojevskiLezen →
- 02De blik die je vastpintJe bestaat eerst en wordt pas daarna wie je kiest te worden. Een profiel dat je verleden in een voorspelling drukt, pint je vast op wie je was, en het is verleidelijk dat etiket zelf te geloven.SartreBinnenkort
- 03De toren waarin je nooit kijktMacht werkt vandaag zelden via dwang, wel via meting. Ze wordt pas echt sterk als we onszelf gaan bewaken, met instrumenten waarvoor we zelf betalen.FoucaultBinnenkort
- 04De kaart die het terrein verslondEerst vervangt het model de werkelijkheid. Met AI-agents stuurt een digitale versie van jou mails en maakt ze afspraken in jouw naam, tot jij er niet meer voor nodig bent.BaudrillardBinnenkort
- 05De kamer zonder begripEen machine kan de vorm van begrip produceren zonder de inhoud. Wie begrijpt dan wat er gezegd wordt, en wie kijkt het na?SearleBinnenkort
- 06De sprong die het algoritme niet maaktMens word je door een keuze die niemand anders voor je kan dragen. Een statistisch gemiddelde kan die sprong voorbereiden, maar zelden maken.KierkegaardBinnenkort
- 07De tirannie van de metingTechnologie is geen neutraal gereedschap maar een manier van kijken: alles, ook de mens, verschijnt als grondstof om te optimaliseren.HeideggerBinnenkort
- 08De banale machineGedachteloosheid is even destructief als kwaadaardigheid. “De computer zegt nee” is een keten van beslissingen zonder eigenaar, terwijl oordelen iets blijft waar een mens voor instaat.ArendtBinnenkort
- 09De rots en de betekenisDe inspanning zelf is de betekenis, niet wat ze oplevert. Wat doe je met de moeite die AI je afneemt?CamusBinnenkort
- 10De Laatste MensMenselijke waarde wordt gesmeed in weerstand. Wie alle wrijving laat wegnemen, wordt kleiner. Wie AI gebruikt om tegenspraak op te zoeken, groeit.NietzscheBinnenkort
- EpiloogDe apotheoseBinnenkort
Vrij te lezen, niet vrijblijvend
Je mag het boek vrij lezen. In ruil vraag ik je iets terug dat juist nu zeldzaam en waardevol is: jouw menselijke feedback.
In een tijd waarin een machine eindeloos tekst kan maken, is een mens die echt leest en eerlijk oordeelt het schaarse goed geworden.
Geef je menselijke feedback
Een kort formulier met enkele vragen. Het blijft privé: niemand ziet de feedback van iemand anders.